Dla wielu osób filiżanka kawy to nieodłączny element poranka. Cenimy ją nie tylko za charakterystyczny smak i aromat, ale również za zawartość kofeiny, która pomaga się dobudzić. Swoją klasyczną małą czarną warto raz na jakiś czas lekko urozmaicić – można dodać do niej przyprawy korzenne, mleko roślinne lub… olej kokosowy! Skąd taki pomysł? Czy kawa połączona z naturalnym tłuszczem nabiera wyjątkowych właściwości i czy warto ją pić? Sprawdź!
W artykule przeczytasz o:
Olej kokosowy – co w nim znajdziemy?
Olej kokosowy pozyskiwany jest z miąższu orzechów kokosowych. Wyróżnia go charakterystyczny aromat oraz wysoka zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych. Są to głównie średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe (MCT), przede wszystkim kwas laurynowy (ok. 40–50%), kaprylowy i kaprynowy.
Kwasy tłuszczowe średniołańcuchowe, w odróżnieniu od długołańcuchowych, są metabolizowane szybciej. Znajdujący się w oleju kokosowym kwas laurynowy wykazuje działanie antybakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze. Olej kokosowy jest źródłem witaminy E będącej silnym antyoksydantem oraz polifenoli, które również są przeciwutleniaczami. Zawiera też niewielkie ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych.
Warto pamiętać, że olej kokosowy nie jest znaczącym źródłem witamin i składników mineralnych. Choć zawiera niewielkie ilości niektórych związków bioaktywnych, jego główną wartość odżywczą stanowią tłuszcze. Umiarkowane spożycie oleju kokosowego może stanowić część zdrowego jadłospisu, jednak ze względu na wysoką zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych nie należy spożywać go w nadmiarze. W kontekście kawy ceniony jest przede wszystkim za kremową konsystencję i przyjemny kokosowy smak. Dodanie go do kawy zwiększa kaloryczność napoju i powoduje poczucie sytości.
100% Naturalny olej kokosowy
Kawa z olejem – jakie korzyści niesie za sobą jej regularne picie?
Co jakiś czas pojawia się moda na dodawanie oleju kokosowego do kawy – uznaniem cieszy się przede wszystkim wśród zwolenników diety niskowęglowodanowej. Skąd takie połączenie? Warto tu wspomnieć o tzw. kawie kuloodpornej (Bulletproof Coffee). Jest to napój przygotowywany na bazie kawy, z dodatkiem masła (najczęściej klarowanego) oraz oleju MCT lub oleju kokosowego. Koncepcję tę spopularyzował Dave Asprey, inspirując się tradycyjną tybetańską herbatą z dodatkiem masła z mleka jaków. Kawa z olejem kokosowym stanowi najprostszą i jedną z najczęściej wybieranych wersji tego napoju. Jest idealna do przygotowania w domowych warunkach. Okazuje się, że to nie tylko trend. Picie kawy z olejem kokosowym rzeczywiście może być dla nas korzystne.
Łatwiejsza utrata zbędnych kilogramów
Kawa z olejem kokosowym może być wartościowym uzupełnieniem diety redukcyjnym – pod warunkiem, że zrozumiemy jej rzeczywisty mechanizm działania. Olej kokosowy zawiera średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe (MCT), które metabolizowane są inaczej niż tłuszcze długołańcuchowe. Organizm sprawnie przekształca je w energię, zamiast odkładać w tkance tłuszczowej, co może sprzyjać utrzymaniu uczucia sytości przez dłuższy czas i ograniczać podjadanie między posiłkami. Kawa w połączeniu z olejem jest bardziej syta. Oznacza to, że może pomóc zjeść mniej w ciągu dnia. Dodatkowym atutem jest sama kofeina. Blokując receptory adenozyny, pobudza układ nerwowy do większej aktywności, co może przejściowo zwiększać ilość spalanych kalorii. Efekt jest umiarkowany i słabnie przy codziennym piciu kawy, ale u osób niespożywających jej regularnie może być zauważalny.
Pewne przesłanki dotyczące wpływu oleju kokosowego na masę ciała i obwód talii dostarczają również badania kliniczne. W jednym z randomizowanych badań opublikowanych w czasopiśmie „Lipids” (2009)[1] kobiety stosujące przez 12 tygodni dietę redukcyjną i regularną aktywność fizyczną otrzymywały codziennie olej kokosowy lub olej sojowy. Choć w obu grupach odnotowano spadek masy ciała, jedynie u uczestniczek spożywających olej kokosowy zaobserwowano istotne zmniejszenie obwodu talii, czyli wskaźnika otyłości brzusznej. Wyniki te sugerują, że olej kokosowy może wspierać redukcję tkanki tłuszczowej z okolic brzucha, jeśli jest elementem kompleksowego programu obejmującego dietę z deficytem kalorycznym i regularną aktywność fizyczną. Warto jednak pamiętać, że było to pojedyncze badanie przeprowadzone na niewielkiej grupie uczestniczek, dlatego jego wyniki należy interpretować z ostrożnością.
Warto pamiętać, że kawa z olejem kokosowym sama w sobie nie rozpuszcza tkanki tłuszczowej. Aby zrzucić zbędne kilogramy i utrzymać zdrową wagę, konieczna jest zrównoważona dieta dopasowana do potrzeb energetycznych i regularna aktywność fizyczna. Kawę z olejem można traktować jako wsparcie i jeden ze składników codziennej rutyny.
Utrzymanie organizmu w stanie ketozy
Kawa z olejem kokosowym cieszy się szczególną popularnością wśród osób stosujących dietę ketogeniczną. Polega ona na radykalnym ograniczeniu węglowodanów, co powoduje, że organizm przestawia się na spalanie tłuszczów i produkcję ciał ketonowych jako głównego źródła energii. Bogaty w MCT olej kokosowy jest przez wątrobę sprawnie przekształcany właśnie w ketony – szybciej niż inne tłuszcze. Dla osób będących już w ketozie oznacza to dodatkowe wsparcie dla tego procesu i stabilniejszy poziom energii w ciągu dnia.
Sama kawa z dodatkiem oleju kokosowego nie wprowadzi organizmu w stan ketozy. Decydująca jest cała dieta, przede wszystkim bardzo niskie spożycie węglowodanów. Jeśli nie jesteś na diecie ketogenicznej, ten konkretny benefit wynikający z picia kawy z olejem po prostu Cię nie dotyczy. I to zupełnie w porządku, bo napój ten ma też inne zalety.
Dodanie energii
Kawa to nieodłączny rytuał porannego pobudzenia dla wielu z nas. To nie przypadek – wszystko dzięki kofeinie, której mechanizm działania jest dobrze znany i udokumentowany. Blokuje ona działanie adenozyny, związku odpowiedzialnego za wywoływanie senności, dzięki czemu czujemy się bardziej rozbudzeni i skupieni. Olej kokosowy działa komplementarnie. MCT trawione są i wchłaniane znacznie szybciej niż inne tłuszcze, przez co wątroba sprawnie przekształca je w energię dostępną dla organizmu niemal od razu. Co ważne, tłuszcz spowalnia nieco wchłanianie kofeiny – zamiast gwałtownego skoku pobudzenia i równie gwałtownego spadku efekt jest rozłożony w czasie bardziej równomiernie. W praktyce oznacza to, że kawa z olejem kokosowym może dawać stabilniejszy i dłużej utrzymujący się poziom energii niż czarna kawa wypita na pusty żołądek – bez charakterystycznego „zjazdu” w środku przedpołudnia.
Warto jednak zachować realistyczne oczekiwania – chodzi o różnicę w jakości i czasie trwania pobudzenia, a nie o spektakularny zastrzyk energii. Niemniej dla osób wrażliwych na wahania poziomu energii i tych, którzy piją kawę na czczo, może być to zmiana odczuwalna.
Uregulowanie częstotliwości wypróżnień
Kawa nie tylko pobudza, ale wpływa również na pracę jelit. Na pewno wiele osób zna ten efekt z własnego doświadczenia. Nawet u 1/3 osób wywołuje ona chęć wypróżnienia w ciągu kilku–kilkunastu minut od spożycia. Dlaczego tak się dzieje? Kawa nasila produkcję gastryny – hormonu żołądkowego pobudzającego skurcze okrężnicy – i pobudza perystaltykę. Odpowiadają za to zarówno kofeina, jak i obecny w kawie kwas chlorogenowy. Olej kokosowy może wzmocnić ten efekt. Kwasy MCT, szczególnie w większych ilościach, stymulują wydzielanie wody do jelit i nasilają perystaltykę. Dla osób zmagających się ze sporadycznymi zaparciami połączenie kawy z olejem kokosowym może być naturalnym sposobem na uregulowanie wypróżnień.
Pamiętaj, że jeśli zmagasz się z przewlekłymi zaparciami lub innymi dolegliwościami trawiennymi, kawa z olejem nie rozwiąże problemu. W takiej sytuacji trudności z wypróżnianiem warto skonsultować z lekarzem, aby ustalić ich przyczynę.
Podniesienie poziomu dobrego cholesterolu
Cholesterol HDL, potocznie zwany „dobrym cholesterolem” odgrywa ważną rolę w gospodarce lipidowej organizmu – transportuje nadmiar cholesterolu z tkanek z powrotem do wątroby, gdzie jest przetwarzany i usuwany. Wyższy poziom HDL wiąże się z mniejszym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, chociaż badania pokazują, że zależność ta jest bardziej złożona.
Olej kokosowy rzeczywiście może podnosić poziom HDL – potwierdzają to m.in. badania opublikowane w Nutrition Reviews[2]. Tu jednak pojawia się istotne zastrzeżenie, którego nie należy pomijać – te same nasycone kwasy tłuszczowe podnoszą równocześnie poziom LDL, czyli tzw. „złego cholesterolu”. Olej kokosowy powinien być spożywany z umiarem, szczególnie w przypadku osób z podwyższonym ryzykiem chorób serca. Co to oznacza w praktyce? Kawa z olejem kokosowym może być częścią zróżnicowanej diety u zdrowych osób, ale nie powinna być traktowana jako sposób na poprawę profilu lipidowego. Jeśli masz podwyższony cholesterol lub choroby układu sercowo-naczyniowego, przed włączeniem oleju kokosowego do codziennej diety warto porozmawiać z lekarzem lub dietetykiem.
Szukasz tłuszczu, który wspomoże Twoją walkę z licznymi dolegliwościami? Sprawdź nasz artykuł „Poznaj właściwości lecznicze oleju lnianego"!
Kawa z olejem – czy ma jakieś wady?
Choć kawa z dodatkiem oleju kokosowego ma swoich zwolenników i może stanowić ciekawe urozmaicenie codziennej diety, nie jest odpowiednia dla każdego. Warto pamiętać, że potencjalne korzyści ze spożywania takiego napoju zależą od ogólnego sposobu odżywiania, stanu zdrowia oraz ilości spożytych tłuszczów w ciągu dnia.
Jedną z najważniejszych kwestii jest kaloryczność takiego napoju. Jedna łyżka oleju kokosowego dostarcza ok. 120 kcal, dlatego regularne dodawanie go do kawy może znacząco zwiększyć wartość energetyczną diety. Jeśli dodatkowe kalorie nie zostaną uwzględnione w codziennym jadłospisie, mogą utrudniać utrzymanie lub redukcję masy ciała. Należy też pamiętać, że olej kokosowy jest bogaty w nasycone kwasy tłuszczowe. Chociaż badania dotyczące jego wpływu na zdrowie metaboliczne nie są jednoznaczne, większość organizacji zajmujących się żywieniem zaleca zachowanie umiaru w spożyciu tłuszczów nasyconych. Osoby z zaburzeniami gospodarki lipidowej, z podwyższonym poziomem cholesterolu LDL lub chorobami układu sercowo-naczyniowego powinny skonsultować regularne spożywanie większych ilości oleju kokosowego z lekarzem lub dietetykiem.
U niektórych osób kawa z olejem może powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Szczególnie na początku stosowania mogą pojawić się nudności, uczucie ciężkości, bóle brzucha, wzdęcia czy biegunka. Dotyczy to zwłaszcza osób, które nie są przyzwyczajone do spożywania większych ilości tłuszczu jednorazowo. Z tego względu warto zaczynać od niewielkich porcji i obserwować reakcję organizmu. Ostrożność powinny zachować również osoby cierpiące na schorzenia trzustki, pęcherzyka żółciowego, wątroby, zaburzenia wchłaniania tłuszczów. W takich przypadkach zwiększona podaż tłuszczu może nasilać objawy lub być niewskazana ze względów zdrowotnych.
Nie można zapominać o zawartości kofeiny. Nadmierne spożycie kawy może prowadzić do rozdrażnienia, problemów ze snem, przyspieszonej pracy serca czy uczucia niepokoju. Dlatego kawa z olejem, podobnie jak każda inna forma kawy, najlepiej sprawdza się jako element zbilansowanej diety i powinna być spożywana w rozsądnych ilościach. Dla większości zdrowych osób filiżanka kawy z dodatkiem oleju kokosowego od czasu do czasu nie stanowi problemu.
Jak przygotować pyszną kawę z olejem kokosowym?
Przygotowanie klasycznej kawy z dodatkiem oleju kokosowego jest niezwykle proste. Wystarczy zaparzyć ulubioną kawę i dodać do niej ok. 1 łyżeczkę oleju kokosowego. Obserwuj reakcję organizmu, jeśli dobrze tolerujesz taki napój, możesz stopniowo zwiększyć ilość tłuszczu do 2 łyżeczek. Olej kokosowy można wykorzystać również jako bazę do nieco bardziej wykwintnych propozycji. Delikatny kokosowy aromat doskonale podkreśla smak kawy, a olej nadaje jej aksamitną konsystencję.
Kluczem do idealnej kawy z olejem kokosowym jest dokładne połączenie składników. Samo wymieszanie łyżeczką często nie wystarcza, ponieważ tłuszcz naturalnie oddziela się od napoju. Aby uzyskać gładką, kremową konsystencję oraz charakterystyczną piankę, warto energicznie miksować lub blendować kawę przez ok. 20–30 sekund. Dzięki temu tłuszcz zostanie rozprowadzony równomiernie. Najlepsze efekty można uzyskać, gdy temperatura kawy wynosi ok. 60–65°C – sprzyja ona prawidłowej emulgacji tłuszczu i pozwala zachować walory smakowe napoju.
Korzenna kawa o poranku
Lubisz przyprawy korzenne? Ta propozycja jest dla Ciebie. Przygotuj swoją ulubioną kawę – może to być kawa z ekspresu, zaparzona kawa mielona lub rozpuszczalna, a następnie dodaj do niej łyżeczkę cynamonu, pół łyżeczki kakao oraz łyżeczkę oleju kokosowego. Całość dokładnie wymieszaj. Do napoju możesz dodać cukier i mleko, krowie lub roślinne.
Lekka wersja dla początkujących
Połączenie kawy z olejem kokosowym może wydawać się nieco dziwne. Do nowych smaków najlepiej przygotowywać się stopniowo. Zacznij od małych ilości oleju, np. pół łyżeczki, i stopniowo zwiększaj jego ilość. Pamiętaj jednak, że olej kokosowy jest kaloryczny, dlatego nie dodawaj do kawy więcej niż jedną, maksymalnie dwie łyżeczki.
Ekskluzywna kawa dla smakoszy
Prawdziwi smakosze mogą przygotować swoją ulubioną kawę latte lub mokkę w nieco bardziej urozmaiconej wersji. Zacznij od zaparzenia kawy, następnie dodaj do niej olej kokosowy, laskę wanilii oraz odrobinę ulubionego syropu. Taki napój łatwo zmienisz w pyszny deser – wystarczy, że wierzch posypiesz pokruszonymi ciasteczkami korzennymi, wiórkami kokosowymi i gorzką czekoladą.
Olej kokosowy – rafinowany czy nierafinowany?
Olej kokosowy dostępny jest w sklepach w dwóch podstawowych wersjach – jako olej rafinowany i nierafinowany. Który z nich lepiej sprawdzi się jako dodatek do kawy?
Olej rafinowany przechodzi proces oczyszczania. Ma dzięki temu bardziej neutralny smak i zapach, dobrze sprawdza się do przygotowywania różnych potraw. Niestety, rafinacja powoduje utratę cennych składników aktywnych. Z kolei olej nierafinowany, czyli tłoczony na zimno, poddawany jest jedynie minimalnej obróbce. Zachowuje charakterystyczny kokosowy aromat, smak oraz większość naturalnie występujących związków bioaktywnych. Chociaż proces rafinacji w niewielkim tylko stopniu wpływa na ogólny skład kwasów tłuszczowych, ze względu na walory smakowe, obecność przeciwutleniaczy i niewielki stopień przetworzenia, do kawy warto wybierać olej tłoczony na zimno.
100% Naturalny olej kokosowy nierafinowany
FAQ
Czym jest kawa z olejem kokosowym?
Kawa z olejem kokosowym jest jedną z najpopularniejszych i najprostszych do przyrządzenia wersji kawy kuloodpornej (Bulletproof Coffee) – napoju na bazie kawy, z dodatkiem masła oraz oleju MCT lub oleju kokosowego. Koncepcję takiego napoju spopularyzował Dave Asprey, inspirując się tradycyjną tybetańską herbatą z dodatkiem masła z mleka jaków. Kawa z olejem kokosowym jest często wybierana przez osoby na diecie ketogenicznej. Spożywanie takiego napoju w umiarkowanych ilościach może przynieść liczne korzyści dla kondycji organizmu.
Jak zrobić kawę z olejem kokosowym?
Aby przygotować klasyczną kawę z olejem kokosowym, należy zaparzyć filiżankę ulubionej kawy. Do gorącego napoju dodaje się 1–2 łyżeczki nierafinowanego oleju kokosowego. Całość należy energicznie miksować lub blendować przez ok. 20–30 sekund, aby uzyskać gładką, kremową konsystencję.
Co daje picie kawy z olejem kokosowym?
Kawa z olejem kokosowym może być źródłem stabilnej energii, bez nagłych spadków poziomu cukru we krwi. Może pozytywnie wpływać na koncentrację i wydajność umysłową. Napój zwiększa uczucie sytości i zmniejsza łaknienie, co pozwala lepiej kontrolować apetyt i może wspierać odchudzanie lub utrzymanie prawidłowej masy ciała. Kawa z olejem kokosowym wspiera dietę ketogeniczną. Umiarkowane spożycie kawy z olejem kokosowym może mieć dobry wpływ na profil lipidowy krwi.
Ile kalorii ma kawa z olejem kokosowym?
Kaloryczność kawy z olejem kokosowym uzależniona jest od ilości dodanego do napoju tłuszczu. 1 łyżeczka oleju kokosowego (5–10 g) zawiera od 45 (płaska łyżeczka) do 90 kcal (łyżeczka z „czubkiem”).
Jakie są potencjalne skutki uboczne picia kawy z olejem kokosowym?
Dla zdrowych osób umiarkowane spożycie kawy z olejem kokosowym jest zazwyczaj bezpieczne i nie powoduje skutków ubocznych. W przypadku wrażliwości lub nadmiernego spożycia napój może wywoływać dolegliwości trawienne, takie jak np. niestrawność, biegunka, nudności, wzdęcia. Nadmierne spożycie tłuszczów nasyconych może prowadzić do wzrostu poziomu „złego” cholesterolu LDL. Ze względu na wysoką kaloryczność nadmierne spożycie może też przyczynić się do przyrostu masy ciała. Osoby z chorobami wątroby, nerek, trzustki, zaburzeniami metabolicznymi, chorobami układu krążenia, problemami gastroenterologicznymi, dną moczanową, a także kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny unikać spożywania takiego napoju lub skonsultować się z lekarzem/dietetykiem.
[1] Monica L. Assunção, Haroldo S. Ferreira, Aldenir F. dos Santos, Cyro R. Cabral Jr, Telma M. M. T. Florêncio, Effects of dietary coconut oil on the biochemical and anthropometric profiles of women presenting abdominal obesit, „Lipids” 2009 Jul;44(7):593-601. doi: 10.1007/s11745-009-3306-6. Epub 2009 May 13. PMID: 19437058.
[2] Monica Teng, Ying Jiao Zhao, Ai Leng Khoo, Tiong Cheng Yeo, Quek Wei Yong, Boon Peng Lim, Impact of coconut oil consumption on cardiovascular health: a systematic review and meta-analysis, „Nutrition Review”s, Vol.78, Issue 3, 2020, s. 249–259, https://doi.org/10.1093/nutrit/nuz074.
