W artykule przeczytasz o:
W sercu starożytnej medycyny, wśród tajemniczych ziół i naturalnych eliksirów, znajduję się skarb, który od wieków fascynuje ludzi – olej z czarnuszki. Znany jako „złoto faraonów”, przez wieki był wykorzystywany w leczeniu różnych dolegliwości. Ale co sprawia, że ten niezwykły olej zyskuje coraz większą popularność we współczesnej medycynie? Przyjrzymy się bliżej jego niezwykłej mocy oraz właściwościom, które kryje w sobie oraz kiedy i w jakiej sytuacji możemy te właściwości wykorzystać.
Olej ten, w dobrym, racjonalnym podejściu do zdrowia i do żywienia, może być wspaniałym dodatkiem, który będzie w naturalny sposób wielokierunkowo wspierał nasze zdrowie zarówno profilaktycznie jak i w sytuacji, kiedy już obserwujemy u siebie czy u swoich bliskich zawirowania zdrowotne w postaci czy to choroby czy różnych dolegliwości i trudności.
Olej z czarnuszki zawiera korzystne dla zdrowia kwasy tłuszczowe, witaminy, antyoksydanty oraz fitosterole. Największy wpływ na niezwykłe, prozdrowotne i lecznicze działanie tego oleju ma jego główny bioaktywny składnik czyli związek chemiczny o nazwie tymochinon. W oleju firmy Sto Procent z Natury tego składnika jest aż 12,96 mg/g co potwierdza analiza Instytutu Technologii i Analizy Żywności Politechniki Łódzkiej.
Tymochinon jest obecny w nasionach czarnuszki i jest ekstrahowany w procesie tłoczenia oleju. Znany jest ze swoich licznych właściwości prozdrowotnych, w tym działania przeciwzapalnego, przeciwbakteryjnego, przeciwgrzybiczego i przeciwalergicznego.
Główne właściwości tymochinonu:
- Działanie przeciwzapalne: Tymochinon hamuje produkcję cytokin prozapalnych, co może pomóc w łagodzeniu stanów zapalnych w organizmie.
- Działanie przeciwalergiczne: Wykazuje działanie przeciwhistaminowe, co może być pomocne w łagodzeniu objawów alergii.
- Działanie przeciwbakteryjne: Może zwalczać niektóre bakterie, w tym te oporne na antybiotyki.
- Działanie przeciwutleniające: Pomaga w neutralizacji wolnych rodników i ochronie komórek przed uszkodzeniem.
- Wspomaganie układu odpornościowego: Może wpływać na poprawę funkcjonowania układu odpornościowego.
Jak możemy wykorzystać te właściwości?
Olej z czarnuszki może poprawiać przebieg wielu chorób skóry czy zaburzeń dermatologicznych takich chorób jak bielactwo, trądzik pospolity, zakażenia grzybicze, atopowe zapalenie skóry czy egzema poprzez wzmacnianie syntezy melaniny oraz działanie bakteriobójcze tymochinonu przeciwko większości bakterii uwzględnionych w badaniach klinicznych czy też działanie przeciwzapalne i przeciwgrzybicze. Tymochinon wykazuje też dobre działanie w zakresie przyspieszania gojenia się ran, oparzeń słonecznych i nawilżania skóry a także wspomaga leczenia łysienia telegenowego.
Tymochinon będzie pomocny także dla osób, które chorują na cukrzycę typu drugiego czy też mają różne nieprawidłowości w zakresie glikemii, ponieważ udowodniono, że obniża poziom glukozy we krwi. Dodatkowo też obniża poziom lipidów a często jest to problem towarzyszący cukrzycy w zespole metabolicznym, więc skorzystają też osoby, które mają zaburzenia w profilu lipidów, zwłaszcza wykazano korzystne działanie w obniżaniu frakcji LDL cholesterolu oraz trójglicerydów. Wspominając o zespole metabolicznym możemy również zaznaczyć, że w szeregu badań są także takie, które pokazują korzystne działanie tymochinonu w kontekście obniżania ciśnienia krwi u osób z nadciśnieniem.
Składnik ten stymuluję nasz układ immunologiczny do wytwarzania komórek typu T czy też komórek NK (Natural killers) niszczących nasze uszkodzone komórki oraz komórki zaatakowane przez wirusy i bakterie co jest szczególnie ważne dla wspierania odporności organizmu i ochrony przed infekcjami.
Olej z czarnuszki pomaga także osobom z alergią oraz astmą, łagodząc dolegliwości i wspomagając organizm. Należy jednak pamiętać, aby włączenie oleju z czarnuszki koniecznie skonsultować z lekarzem prowadzącym.
Korzystne właściwości tymochinonu docenią także osoby, które walczą z nadprogramowymi kilogramami. Badania wykazały bowiem, że włączenie oleju z czarnuszki do diety osób stosujących dietę niskokaloryczną spowodowały lepsze efekty niż u tej samej grupy osób, które tego oleju nie włączyły. Ma tu znaczenie zarówno przeciwzapalne działanie tymochinonu jak i działanie związane z obniżaniem poziomu glukozy we krwi co może wpływać też na regulacje apetytu. Tymochinon może również przyspieszać metabolizm oraz wspomagać trawienie.
Mamy także badania, które udowadniają pozytywny wpływ oleju z czarnuszki na funkcjonowanie nerek oraz wątroby oraz działanie regeneracyjne i ochronne przy uszkodzeniach spowodowanych zarówno lekami jak i alkoholem.
Badano także wpływ oleju z czarnuszki na niepłodność, zwłaszcza w kontekście zdrowia mężczyzn. Wyciągnięto wniosek, że codzienne przyjmowanie 5 ml oleju z czarnuszki przez dwa miesiące poprawia nieprawidłową jakość nasienia u niepłodnych mężczyzn bez żadnych skutków ubocznych.
Tymochinon wpływa również pozytywnie na przewód pokarmowy: zmniejsza bóle żołądka i łagodzi jego skurcze. Jak wspomniałam wcześniej wspiera metabolizm a także trawienie, łagodzi dolegliwości przewodu pokarmowego takie jak wzdęcia, gazy. Zmniejsza ryzyko występowania wrzodów żołądka, dzięki działaniu bakteriobójczym w kierunku helicobacter pylori.
W kilku badaniach klinicznych analizowano wpływ oleju z czarnuszki na zdrowie tarczycy. Wykazano, że już pół łyżeczki dziennie może stabilizować poziom hormonu TSH zarówno w niedoczynności jak i nadczynności tarczycy a także wpływać na regulację poziomu wolnego hormonu T3. Poprzez działanie przeciwzapalne oraz zawartość tymochinonu, czarnuszka może wpływać pozytywnie na osoby chorujące na chorobę Hashimoto, redukując odpowiedź autoimmunologiczną organizmu i obniżając ilość przeciwciał jak i zmniejszając występowanie guzków na gruczole tarczycy.
Tymochinon wykazuję również szereg właściwości, które mogą mieć znaczenie w kontekście działania antynowotworowego. Najważniejsze aspekty tego działania to hamowanie proliferacji komórek rakowych, działanie przeciwzapalne, neutralizacja wolnych rodników oraz modulacja szlaków sygnalizacyjnych w komórkach. Niektóre badania wskazują również, że tymochinon może zwiększać skuteczność chemioterapii poprzez zmniejszanie oporności komórek na chemioterapię. Potrzebne są jednak dalsze badania kliniczne, aby w pełni zrozumieć potencjał terapeutyczny tymochinonu w kontekście nowotworów.
Jak widać powyżej olej z czarnuszki, a zwłaszcza działanie tymochinonu ma szerokie zastosowanie dla wsparcia całego organizmu. Nie ulega wątpliwości, że wprowadzenie już niewielkiej ilości oleju z czarnuszki będzie miało korzystne działanie protekcyjne i profilaktyczne a w przypadku różnych dolegliwości i chorób, będzie wspomagać organizm w dojściu do lepszego funkcjonowania i łagodzeniu objawów.
W obliczu współczesnych wyzwań zdrowotnych, coraz bardziej doceniamy znaczenie naturalnych środków wspierających naszą odporność i samopoczucie. Olej z czarnuszki, ze swoim niezwykłym składnikiem – tymochinonem, stanowi tylko jeden z elementów układanki, która prowadzi do zdrowego stylu życia. Pamiętajmy, że zdrowie to nie tylko suplementy czy zioła, ale także zrównoważona dieta, regularna aktywność fizyczna i dbałość o zdrowie psychiczne.
Włączając olej z czarnuszki do codziennej diety, możemy nie tylko wzbogacić nasze posiłki o wartości odżywcze, ale także wzmocnić organizm w walce z chorobami. Kluczem do dobrego zdrowia jest holistyczne podejście – świadome wybory żywieniowe, aktywność na świeżym powietrzu, a także chwile relaksu i harmonii. Wspólnie tworzą one fundament, na którym możemy budować nasze zdrowie i witalność na długie lata. Pamiętajmy, że każdy krok w kierunku zdrowego stylu życia to inwestycja w lepszą przyszłość – zarówno dla nas, jak i dla naszych bliskich.
O autorze:
Beata Więcław, dietetyk kliniczny, psychodietetyk.
W swojej pracy łączy psychologię i dietetykę, by wspierać w budowaniu zdrowych nawyków, świadomego podejścia do jedzenia i akceptacji ciała. Pomaga zrozumieć emocjonalne podłoże wyborów żywieniowych oraz motywuje w procesie trwałej zmiany.
ŹRÓDŁA NAUKOWE:
-
Ramadan et al. Antiradical and antimicrobial properties of cold-pressed black cumin and cumin oil. European Food Research and Technology, 2012, 234:833-844.
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition, and Allergies. Scientific opinion on dietary reference values for fats, including saturated fatty acids, polyunsaturated fatty acids, monounsaturated fatty acids, trans fatty acids, and cholesterol. EFSA Journal, 2010,8:1461.
- Mazaheri et al. A comprehensive review of the physicochemical, quality and nutritional properties of Nigella sativa oil. Food Reviews International, 2019, 35:342-362.
- Salehi et al. Phytosterols: From preclinical evidence to potential clinical applications. Frontiers in Pharmacology, 2021, 11:599959.
- Szewczyk et al. Tocopherols and tocotrienols—bioactive dietary compounds; what is certain, what is doubt? International Journal of Molecular Sciences, 2021, 22:6222.
- Lutterodt i wsp. Fatty acid profile, thymoquinone content, oxidative stability, and antioxidant properties of cold-pressed black cumin seed oils. LWT – Food Science and Technology, 2010, 43:14091413
- Hallajzadeh et al. Effects of Nigella sativa on glycemic control, lipid profiles, and biomarkers of inflammatory and oxidative stress: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled clinical trials. Phytotherapy Research, 2020, 34:2586-2608.
- Amini et al. Hypolipidemic effects of Nigella sativa L. seeds oil in healthy volunteers: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Journal of Medicinal Plants, 2011, 10:133-138.
- Heshmati et al. Nigella sativa oil affects glucose metabolism and lipid concentrations in patients with type 2 diabetes: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Food Research International, 2015, 70:87-93.
- Mahdavi et al. Effects of Nigella sativa oil with a low-calorie diet on cardiometabolic risk factors in obese women: a randomized controlled clinical trial. Food & Function, 2015, 6:2041.
- Khonche et al. Standardized Nigella sativa seed oil ameliorates hepatic steatosis, aminotransferase and lipid levels in non-alcoholic fatty liver disease: A randomized, double-blind and placebo-controlled clinical trial. Journal of Ethnopharmacology, 2019, 234:106-111.
- Rashidmayavan et al. The effect of Nigella sativa oil on serum levels of inflammatory markers, liver enzymes, lipid profile, insulin and fasting blood sugar in patients with non-alcoholic fatty liver. Journal of Diabetes & Metabolic Disorders, 2019, 18:453-459.
- Kooshki et al. Effect of Nigella sativa oil supplement on risk factors for cardiovascular diseases in patients with type 2 diabetes mellitus. Phytotherapy Research, 2020, 34:2706-2711.
- Hadi et al. Effect of Nigella sativa oil extract on cardiometabolic risk factors in type 2 diabetes: A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Phytotherapy Research, 2021, ahead of print, 1-9.
- Razmpoosh et al. The effect of Nigella sativa supplementation on cardiovascular risk factors in obese and overweight women: a crossover, double‑blind, placebo‑controlled randomized clinical trial. European Journal of Nutrition, 2021, 60:1863-1874.
- Namazi et al. Oxidative stress responses to Nigella sativa oil concurrent with a low-calorie diet in obese women: a randomized, double-blind controlled clinical trial. Phytotherapy Research, 2015, 29:1722-1728.
- Hozoori et al. The effects of Nigella sativa L. seed oil on BMI, WC and FBS in overweight men: A randomized controlled clinical trial. Advanced Herbal Medicine, 2016, 2:35-41.
- Tavakoli-Rouzbehani et al. Effects of Nigella sativa oil supplementation on selected metabolic parameters and anthropometric indices in patients with coronary artery disease: A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Phytotherapy Research, ahead of print, 1-12.
- Safi et al. The effect of Nigella sativa on appetite, anthropometric and body composition indices among overweight and obese women: A crossover, double-blind, placebo-controlled, randomized clinical trial. Complementary Therapies in Medicine, 2021, 57:102653.
- Fallah Huseini et al. Blood pressure lowering effect of Nigella sativa L. seed oil in healthy volunteers: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Phytotherapy Research, 2013, 27:1849-1853.
- Mohtashami et al. Blood glucose lowering effects of Nigella Sativa L. seeds oil in healthy volunteers: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Journal of Medicinal Plants, 2011, 10:90-94.
- Jaarin et al. Mechanisms of the antihypertensive effects of Nigella sativa oil in L-NAME-induced hypertensive rats. Clinics, 2015, 70:751-757.
- Akrom and Darmawan. Tolerability and safety of black cumin seed oil (Bcso) administration for 20 days in healthy subjects. Biomedical Research, 2017, 28:4191-4201.
- Kohandel et al. Anti-inflammatory effects of thymoquinone and its protective effects against several diseases. Biomedicine & Pharmacotherapy, 2021, 138:111492.
- Hadi et al. Effects of Nigella sativa oil extract on inflammatory cytokine response and oxidative stress status in patients with rheumatoid arthritis: a randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Avicenna Journal of Phytomedicine, 2016, 6:34-43.
